Mens durf te lezen!

Simon en Herman Gorter Genre: Theatercolleges & Salons

Mens durf te lezen! is de altijd verrassende literaire salon van de Zaanstreek. Vanmiddag alweer de laatste salon van dit seizoen. Centraal staat de bijzondere band tussen de bekende dichter Herman Gorter – wie kent niet de bekende beginregel van zijn grote gedicht ‘Mei’: Een nieuwe lente en een nieuw geluid - en zijn vader Simon Gorter. Vader Gorter was doopsgezind predikant en woonde met zijn gezin zeven jaar in Wormerveer.

Herman Gorter werd geboren op 26 november 1864 aan de Zaanweg 36 in Wormerveer. Op de gevel van zijn geboortehuis is nog altijd een plaquette te zien met de tekst: Minnaar van het schone en edele in natuur en mensheid, dichter en socialist. En niet alleen dit Herman Gorterhuis herinnert Zaanstad aan zijn beroemde inwoner. In Zaandam staat de Herman Gorterschool, in Wormerveer de basisschool De Mei en er is een Herman Gorterweg en een Herman Gorterstraat, waar dichtregels uit een van zijn bekendste liefdesgedichten de flats sieren.

Gorter en de Zaanstreek
Gorter was echter niet zo dol op zijn geboortestreek. In zijn werk heeft hij maar één keer over zijn kindertijd in Wormerveer geschreven: “Het is in eene vochtige koude streek gebouwd, en de wind heeft er vrij spel over weilanden en slooten; het onophoudelijke geklapper der molens aan alle kanten en de koude wind die er altijd blaast, vervelen mij nog als ik eraan denk.” Gorters biograaf weet wel hoe dat komt: de pijnlijke herinneringen aan de slechte gezondheidstoestand van zijn vader. Volgens zoon Herman kwam dat door de vochtige kou van de brede Zaanstroom... Weinig verbinding dus tussen Herman Gorter en de Zaanstreek, zo lijkt het. Maar klopt dat wel? Tijdens deze salon gaan we op zoek naar het antwoord.

Wat gaan we doen?
Vanuit verschillende invalshoeken belichten we een bekende culturele familie uit Wormerveer. Hans Kuyper spreekt met schrijver en journalist Eduard Visser (Wormerveer, 1942), auteur van God, het woord en de tering: Leven en werk van Simon Gorter (2017) de ontroerende biografie over het jong gesmoorde gezinsgeluk van Simon Gorter en zijn geliefde Johanna Lugt. Wie was de predikant Simon Gorter eigenlijk? Wat betekende hij voor de doperse gemeenschap in het industriedorp Wormerveer? Hoe was het voor zoon Herman om op te groeien in die oude ‘pastory’, nu bekend als het Herman Gorterhuis? Welke invloed had de vroeg overleden vader op leven en werk van zoon Herman?

Van Gaaikema tot Debussy
Muzikaal valt er weer veel te beleven. Zangeres Cindy Bell, bekend van haar vertolking als Liesbeth List in de musical ‘Ramses’, zingt een aantal prachtige liedjes uit ons Nederlands kleinkunst- en musicalrepertoire. Inge Reijn begeleidt haar aan de piano. Pianist Marcel Worms neemt u mee naar de muzikale wereld van de Tachtigers. Natuurlijk is er ook aandacht voor de Nederlandse componist Alphons Diepenbrock, met wie Gorter bevriend was. Natuurlijk zijn er voordrachten uit het werk van zowel vader als zoon Gorter door Rick Dros. Stadsdichter Ellis van Atten en leerlingen van Theatermijn laten zich voor hun optreden inspireren door de Gorters.

Mens durf te lezen!
De bijzondere band tussen Simon en Herman Gorter, vader en zoon, uit Wormerveer is de negende aflevering in het derde seizoen van Mens durf te lezen!, de literaire salon van de Zaanstreek. De salons bieden een afwisselend palet van verhalen, muziek en verrassende theatrale momenten. Na afloop is er een gezellige nazit met gratis hapjes. Vaste presentator is de Zaanse schrijver Hans Kuyper. Hij geeft met zijn losse vertelstijl de Salon een heel eigen gezicht.

Plan, productie, artistieke leiding: Anita Gundlach
Zakelijke leiding, beeldregie: Harrie Janssen
Productieassistentie: Marene Kok
Communicatie: Renate Sun-Louw, Harrie Janssen
Zaanse redactie: Merel Kan, Hans Kuyper, Erik Schaap
Fotografie: Edith van Leeuwen en Karin Timmerman
Techniek: Zaantheater
Hapjes na afloop: Karin van Alpen, Marianne Gundlach, Yvonne Kelatow, Inger Wouters