From Sammy With Love met Freek Bartels en Stanley Burleson

From Sammy With Love een warm, intiem portret door Nederlands top showduo Freek Bartels en Stanley Burleson

Iedereen in de repetitieruimte is in een staat van opperste concentratie, ook al is het einde van de dag in zicht. De Zweedse regisseur, de regieassistent en de company manager missen geen woord of beweging van Freek Bartels en Stanley Burleson die de laatste scene van de voorstelling oefenen, in korte broek met daarboven een net jasje. Freek is Sammy Davis Jr. en Stanley zijn vrouw, de filmster van Zweedse afkomst May Britt. Het gaat er nogal dramatisch aan toe. Freek eindigt met een lied en een tapdans, energiek nog. Dan is het klaar. Morgenochtend verder, zegt de regisseur. Een halve minuut later is ze de deur uit. De spelers gaan erbij zitten.

Waarom spelen jullie allebei in een korte broek?
Freek: Dat is puur toeval.
Stanley: Omdat het hier warm is.

Het heeft geen functie?
Freek: Nee. We zijn in de voorstelling allebei de hele avond in smoking gekleed.
Stanley: We spelen allebei Sammy. Wie de bolhoed op heeft, is Sammy. En wie de bolhoed niet heeft, speelt de andere rollen. Freek speelt ook zijn vader, en Frank Sinatra. Ik ben af en toe zijn vrouw en heel kort zijn papa.
Freek: Oma is er ook nog, maar daar spreekt Sammy alleen tegen, we horen haar nooit. Hij belde zijn oma heel vaak. Zij was meer een moeder voor hem dan zijn eigen moeder. Die heeft hij na de scheiding van zijn ouders op zijn derde nauwelijks meer gezien.
Stanley: Zijn vader wel. Met zijn oom er ook nog bij traden ze op als het Will Mastin Trio, vanaf Sammy’s derde. Ze gingen heel Amerika door, hij groeide reizend op.
Freek: Het artiestenwezen was zijn houvast. Hij kende niet anders dan het podium. Daar voelde hij zich veilig. Als privépersoon was hij mega-onzeker, zoals wel vaker het geval is bij grootheden.”

Zoals jullie. 
Freek: Wij hebben er ietsje minder last van.
Stanley: Ik denk dat het pas erg wordt als je alleen nog maar omringd bent door jaknikkers die alles voor je doen. Helemaal als dit van jongs af aan zo is. Kijk naar Michael Jackson. Toen hij volwassen werd dachten wij allemaal: doe toch even normaal, man. Maar dat hij kende normaal natuurlijk helemaal niet. Ongezond hoor, om zo bekend te zijn.

Het is wel ingewikkeld natuurlijk. Je begint een leven als artiest en als dat gaat en je succes krijgt, kun je moeilijk zeggen: ik wil zo en zo bekend worden en niet verder.
Stanley: En toch is er steeds een keuzemoment in je leven, als je erin slaagt je gezonde verstand te blijven gebruiken. Zeker in een klein land als Nederland. Ik werk voornamelijk in het theater, waar je heel veel verschillende dingen kunt doen zonder altijd met je kop in de schijnwerpers te staan. Ik werk vaak achter de schermen – regisseren, choreograferen, les geven - en ik vind het ook heerlijk om in een show te staan met iemand anders als de grote ster in de hoofdrol. Zo kun je het langer volhouden en blijf je op de grond.
Freek: Een leven lang elke avond de grote Freek of Stanley show, daar wordt uiteindelijk niemand blij van. Het is lekker als er afwisseling is.
Stanley: Het komt eigenlijk hierop neer: doe je het vak voor het vak of doe je het vak om beroemd en rijk te worden.

Jullie zijn allebei halfbloed. Dat is in deze voorstelling geen toevalligheid hè?
Freek: Nee, het zijn Freek en Stanley die het verhaal van Sammy Davis Jr. vertellen. Af en toe zitten we in de rol van Sammy en soms staan we er als onszelf en hebben we gesprekken over onze achtergrond en hoe dat overeenkomt met Sammy’s leven. Hij was de eerste beroemde zwarte Amerikaan die publiekelijk met een blanke vrouw ging. Wij komen allebei uit een gezin met gemixte ouders. Ik heb een blanke vader en een Indonesische moeder. Stan heeft een Surinaamse vader en een blanke moeder. Stanley: Op het toneel vertellen we daar verhalen over, leuke en soms pijnlijke. We hebben het ook over wat halfbloed zijn voor ons betekent in het vak. We fietsen overal een beetje tussendoor. We kunnen Les Miserables doen, maar ook Dream Girls. Freek: We zijn net blank genoeg of net donker genoeg.
Stanley: Voor mijn gevoel ben ik gewoon een Nederlander, maar men vindt vaak van alles van me omdat ik een Surinaamse vader hebt. Ik krijg weleens het verwijt dat ik mijn roots niet ken. Dat is niet waar. Mijn roots liggen in Krommenie, waar ik ben grootgebracht met boerenkool en roti. Freek: Je kunt het nooit goed doen eigenlijk. Wat je moet leren is je daar niet teveel van aan te trekken.

Kenden jullie elkaar al voor deze productie?
Stanley: Jaaaaa, we hebben natuurlijk samen op school gezeten.
Freek (heel hard lachend): Jij als mijn docent bedoel je.
Stanley: ik hoorde voor het eerst van hem toen iemand bij Stage Entertainment de gevleugelde woorden sprak: ik heb eindelijk de nieuwe Stanley Burleson ontdekt. Eerst dacht ik: O? Moet ik nu weg? Dat is natuurlijk helemaal niet zo. Freek en ik schelen twintig jaar. Hij kan hooguit mijn zoon spelen. Dat is het grappige aan een nieuwe generatie. Het leeftijdsverschil is zo groot dat we hele andere dingen spelen.
Freek: En ook weer niet, Sammy.
Stanley: Dat is waar, Sammy.

Tekst: Els Quaegebeur

De voorstelling From Sammy With Love is in het Zaantheater te zien op zaterdag 23 december.